करिब चार लाखले कांग्रेसको क्रियाशील सदस्यता अद्यावधिक गरेका छन् । २१ दिन समय थप्दा पनि अपेक्षाअनुसार क्रियाशील सदस्यता अद्यावधिक नभएको कांग्रेसले जनाएको छ ।
गत वैशाखभर सदस्यता अद्यावधिक अभियान सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको थियो । तर, पछि २१ जेठसम्म म्याद थपिएको थियो । धेरै जिल्लामा सदस्यता नवीकरणको गति सुस्त देखियो भने कतिपय स्थानमा निर्धारित समयभित्र प्रक्रिया सम्पन्न गर्नसमेत कठिनाइ भएको नेताहरूले बताएका छन् । कांग्रेसले २८ जेठसम्म अन्तिमपटकका लागि म्याद थप गरेको छ । बिहीबार बसेको क्रियाशील सदस्यता व्यवस्था समितिको बैठकले म्याद थपको निर्णय गरेको महामन्त्री प्रदीप पौडेलले बताए ।
क्रियाशील सदस्यता व्यवस्था समितिका सदस्य एवं सहमहामन्त्री प्रकाश स्नेहीले भने चार लाख प्लस सदस्यता अद्यावधिक भएको बताए । ‘कतिपय ठाउँमा प्राविधिक समस्या पनि देखियो । सुरुमा सदस्यता अद्यावधिक सुस्त भए पनि पछिल्लो समय स्पिड बढेको छ,’ उनले भने । कतिपय जिल्लाले समय थप गर्न माग गरेका छन् । समग्रमा समय थप गर्ने कि माग भएबमोजिम मात्र समय दिने भन्ने निर्णय हुन बाँकी रहेको समितिले जनाएको छ । बैठक बसेर आवश्यक निर्णयमा पुग्ने स्नेहीले बताए । ‘सदस्यता अद्यावधिक भइरहेको छ । अद्यावधिकको सबै काम सकिएको छैन । अहिलेसम्म चार लाख प्लस सदस्यता अद्यावधिक भएको छ । बाँकी प्रक्रिया के गर्ने भन्ने निर्णयमा छिट्टै पुग्छौँ,’ उनले भने ।
महामन्त्री प्रदीप पौडेलको नेतृत्वमा क्रियाशील सदस्यता व्यवस्थापन समिति छ । १४औँ महाधिवेशनमा कांग्रेसका क्रियाशील सदस्य आठ लाख ७० हजार बढी थिए । विशेष महाधिवेशनअघि चार लाख ५० हजारले क्रियाशील सदस्यता नवीकरण गरेका थिए । करिब डेढ लाखले नयाँ सदस्यता लिएका थिए । सदस्यता नवीकरणको काम नसकिएका कारण १५औँ महाधिवेशन गत पुसमा हुन सकेको थिएन ।
अघिल्लो महाधिवेशनमा सरकारी कर्मचारी, शिक्षकलगायत सदस्य रहेको र अहिले त्यो संख्या घटेको स्नेहीले बताए । त्यसबाहेक पनि ठुलो संख्याले सदस्यता अद्यावधिक गरेका छैनन् । क्रियाशील सदस्यता अद्यावधिकका लागि कांग्रेसले देशभर केन्द्रीय प्रतिनिधि खटाएको थियो । कांग्रेसको प्रारम्भिक मतदाता क्रियाशील सदस्य हुन् । नियमित महाधिवेशन हुन नसकेपछि गत पुसमा विशेष महाधिवेशनबाट सभापति गगन थापाको नेतृत्वमा कांग्रेसको नयाँ कार्यसमिति चयन भएको हो । कांग्रेसले नयाँ क्रियाशील सदस्यता पनि खुलाएको छ । नेपालको संविधान, कांग्रेसको विधान र पार्टी अनुशासनको पूर्ण पालना गर्ने प्रतिबद्धतासहित क्रियाशील सदस्यताका लागि आवेदन दिन सकिने कांग्रेसले जनाएको छ ।
‘नेपालको संविधान, कांग्रेसको विधान, नियमावली र पार्टी अनुशासनको पूर्ण पालना गर्ने प्रतिबद्धताका साथ स्वदेश तथा विदेशमा रहनुभएका योग्यता पुगेका कुनै पनि नेपाली नागरिकले नयाँ क्रियाशील सदस्य बन्नका लागि पार्टीको वेबसाइटमार्फत सहज र सरल रूपमा आवेदन फाराम भर्न सकिने गरी खुला गरिएको छ,’ कार्यवाहक मुख्यसचिव कृष्णप्रसाद दुलालले भने ।
आगामी १५ असारसम्म सदस्यतामाथि आवश्यक छलफल गरी केन्द्रले टुंग्याउने कार्यतालिका छ । असार मसान्तसम्म अद्यावधिक क्रियाशील सदस्यको नामावली निर्वाचन समितिलाई बुझाउने र साउन मसान्तभित्र अधिवेशन सुरु गर्ने तयारी छ । साउन मसान्तभित्र नेपाली जनसम्पर्क समितिको अधिवेशन सम्पन्न गर्ने कार्यतालिका छ । २ भदौमा ६ हजार ७४३ वटै वडामा अधिवेशन सम्पन्न गर्ने र क्षेत्रीय प्रतिनिधि चयन गर्ने कार्यतालिका छ । ७ भदौमा गाउँ नगर अधिवेशन, १७ भदौमा प्रदेश तथा क्षेत्रीय अधिवेशन गर्ने तालिका छ ।
बारा सभापति यादव निलम्बित
कांग्रेस अनुशासन समितिले सर्लाहीका तीन प्रदेश सदस्यलाई ‘क्लिनचिट’ दिएको छ । प्रदेश सभा सदस्यहरू सकुन्तीदेवी महरा, कौशककिशोर राय र जंगीलाल रायलाई गुनासो नआउने गरी सजगताका साथ पार्टीको पदीय जिम्मेवारीमा लाग्न सचेत गराएको अनुशासन समितिले जनाएको छ । समितिको बिहीबारको बैठकले उनीहरूलाई सचेत गराएको हो । समितिका संयोजक तारामान गुरुङले पार्टी अनुशासन सबैले मान्नुपर्ने बताए । कांग्रेस अनुशासन समितिले बारा जिल्ला सभापति राजेश राय यादवलाई निलम्बन गरेको छ । गत २१ फागुनमा सम्पन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा पार्टीको आधिकारिक उम्मेदवारलाई निर्वाचनमा हराउन लागेको आरोपमा उनीलाई निलम्बन गरिएको अनुशासन समितिले जनाएको छ ।
इतर पक्ष अद्यावधिक बाहिरै
कांग्रेसमा संस्थापन र इतरपक्षबिच विवाद छ । कांग्रेसमा सदस्यता अद्यावधिक थोरै हुनुको मुख्य कारण आन्तरिक गुटगत राजनीति मानिन्छ । विशेष महाधिवेशनमा सहभागी नभएका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा र नेता शेखर कोइराला पक्ष सदस्यता अद्यावधिकमा सहभागी भएको छैन । एकपटक नवीकरण भइसकेका सदस्यतालाई पुनः अद्यावधिक गर्ने कामले शंका उब्जाएको इतर पक्षको दाबी छ । १५औँ महाधिवेशनका लागि पहिले नै सदस्यता नवीकरण गरेकाले सोही महाधिवेशनका लागि दोहोर्याएर अद्यावधिक नगर्ने इतर पक्षको अडान छ ।
‘१५औँ महाधिवेशनका लागि पहिले नै सदस्यता नवीकरण भइरहेको छ । अहिले अद्यावधिकको नाममा जालझेल गर्न खोजिएको हो,’ इतर पक्षका नेता कुन्दनराज काफ्लेले भने, ‘राजनीति त्याग र समर्पणको विषय हो । कांग्रेससँग त्यागको लामो शृंखला जोडिएको छ । यसलाई उधिन्ने काम भइरहेको छ । पार्टी स्वार्थ बाझिने व्यक्तिको समूहको अखडा बन्नेतर्फ वास्तविक कांग्रेसजन सचेत रहनुपर्छ ।’
खड्काको अगुवाइमा केही दिनअघि मात्रै इतर पक्षका शीर्ष नेताहरूको छलफल भएको थियो । १५औँ महाधिवेशनका लागि गत १० पुससम्म टुंगिसकेका र त्यसपछि नवीकरण तथा नयाँ वितरण भएका क्रियाशील सदस्यतालाई नै कायम गरी उनीहरू महाधिवेशनमा सहभागी हुने कुराको सुनिश्चितता गर्ने–गराउने विषयमा दृढ एवं प्रतिबद्ध रहेको खड्काले बताएका थिए ।
सार्वजनिक पद धारण गरेका सबैको सम्पत्ति छानबिन आवश्यक: गगन
ककांग्रेस सभापति गगन थापाले सार्वजनिक पद धारण गरेका सबैको सम्पत्ति छानबिन आवश्यक रहेको बताएका छन् । बिहीबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा उनले सुशासन र भ्रष्टाचार नियन्त्रणका लागि सबैको सम्पत्ति छानबिन आवश्यक रहेको बताएका हुन् । सम्पत्ति छानबिनलाई विश्वसनीय बनाउन सरकारमा रहेका व्यक्तिहरू स्वयं पनि छानबिनको दायरामा आउनुपर्ने उनले बताए । सार्वजनिक सम्पत्तिको दुरुपयोग, भ्रष्टाचार र सार्वजनिक पदमा बसेकाहरूको सम्पत्तिको छानबिनको विषय हरेक राजनीतिक बहसको केन्द्रमा रहने गरेको बताए ।
कांग्रेसले आफ्नो प्रतिज्ञापत्रमै सम्पत्ति छानबिन गर्ने सशक्त आयोग गठन गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको भन्दै हाल सरकारले गठन गरेको आयोगप्रति पनि सहयोग रहने बताए । ‘केही राजनीतिक दलका शीर्ष नेताहरूले हामी विवरण बुझाउँदैनौँ भनेर भन्नुभएको छ । त्यसबारेमा हाम्रो कुनै टिप्पणी छैन । तर, कांग्रेसका तर्फबाट म पनि र मेरो पार्टीका सबै साथीहरूले आफ्नो विवरण बुझाउनुहुन्छ,’ उनले भने ।
प्रेभ गौतम/नयाँ पत्रिका